Czym się charakteryzują i do czego służą pręty żeliwne?

Żeliwo to stop odlewniczy, który wykorzystuje się w różnych celach. Z żeliwa wykonywano dawniej grzejniki, teraz bardzo często można znaleźć je w kuchni pod postacią kuchennych brytfanek. Innym przykładem żeliwnych przedmiotów są pręty żeliwne.

pręty

Czym jest żeliwo?

Żeliwo jest stopem odlewniczym, którego główne składniki to żelazo wraz z dodatkiem węgla. Poza nimi zawiera ono również mangan, krzem, siarkę i fosfor. Żeliwo wytwarza się w piecach szybowych zwanych żeliwiakami, z surówki i złomu. Elementy żeliwa powstają w procesie odlewania form, na przykład piaskowych, a dzięki dobrym właściwościom lejnym, odlewy mogą przybierać różne, nawet skomplikowane kształty.

Wielu osobom żeliwo kojarzy się ze stalą i właściwie to skojarzenie jest trafne. Cechuje się ono większym stężeniem węgla, bo powyżej 2%, a jego maksymalna zawartość nie jest stała u różnych autorów. Ponadto, żeliwo wyróżnia się sposobem jego wytwarzania, ponieważ jest ono odlewane i niepoddawane przeróbce plastycznej – tłumaczy nasz rozmówca reprezentujący hurtownię metali nieżelaznych, firmę ELKA.

Do największych zalet żeliwa należą dobra wytrzymałość, zdolność tłumienia drga, łatwość odlewania skomplikowanych form, niski koszt wytwarzania oraz odporność na ścieranie.

Zastosowanie żeliwa

Wśród najbardziej charakterystycznych sposobów na wykorzystanie żeliwa wymienić można tworzenie grzejników starego typu. Jednak to nie wszystko – poszczególne rodzaje żeliwa mają różne zadania do wykonania:

  • żeliwo białe – wykonuje się z niego odporne na ścieranie odlewy, które nie wymagają obróbki skrawaniem (klocki hamulcowe, elementy mieszalników materiałów sypkich),
  • żeliwo szare z grafitem płytkowym – stosowane do produkcji odlewów nieprzenoszących obciążeń, w tym grzejników, umywalek, wanien oraz części pieców i maszyn,
  • żeliwo sferoidalne – używane w produkcji wielu części samochodowych, takich jak wały korbowe czy elementy układu kierowniczego, a także do tworzenia części armatury, kół zębatych i wrzecion obrabiarek,
  • żeliwo ciągliwe – z niego tworzy się elementy tanie, które nie wymagają dużej wytrzymałości, w tym elementy maszyn do szycia czy artykuły gospodarstwa domowego.

Pręty żeliwne

Poza wcześniej wymienionymi przykładami zastosowania żeliwa, warto wymienić jeszcze jeden, a mianowicie produkcję prętów żeliwnych. Występują one w postaciach okrągłych, kwadratowych, prostokątnych, a także sześciokątnych i ośmiokątnych. Pręty produkowane są w ciągłym odlewie żeliwa.

Pręty te znajdują szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach, w tym w budowie silników hydraulicznych, pomp, zaworów oraz kompresorów powietrza lub oleju.