Koła zębate i ich popularność w przemyśle

Koło zębate jest prostym elementem mechanicznym… tylko pozornie. Choć jego forma jest regularna i nieskomplikowana, jest mnóstwo parametrów, które określają sposób pracy, trwałość i zastosowania koła zębatego. Gdzie możemy znaleźć koła zębate, w jakich mechanizmach występują i jaka jest ich rola? Oto nieco informacji o tym wszechstronnym i popularnym elemencie mechanicznym.

Budowa i funkcje koła zębatego

Koła zębate są wszędzie wokół nas. Znajdziemy je w zegarkach, rowerach, samochodach, niektórych zabawkach, elektronarzędziach, a także niezliczonych maszynach przemysłowych.

Choć jest wiele typów kół zębatych, najbardziej ogólnie można wskazać ich trzy elementy składowe. Są to: wieniec zębaty, piasta i łącznik pomiędzy tymi dwiema częściami. Jeśli koło ma niewielką średnicę, możliwa jest rezygnacja z łącznika.

Różnorodność kół zębatych jest ogromna – mówi specjalista z firmy Agro-Hurt. – Wyróżnia się koła walcowe i stożkowe. Ponadto można dzielić je na typy według średnicy, grubości, odległości między zębami, kształtu zębów i wielu innych parametrów. Zęby mogą mieć różne kształty: prosty, skośny, łukowy oraz daszkowy. Przestrzeń pomiędzy zębami w wieńcu nazywa się wrębem.

Koła zębate znajdują zastosowanie w wielu mechanizmach, przede wszystkim w przekładniach zębatych, które służą do przenoszenia napędu. Koła zębate są konieczne w sprzęgłach, stanowią też element pompy zębatej, czyli mechanizmu przetłaczającego ciecz z komory ssawnej do komory tłocznej.

Elementem kluczowym w każdym kole zębatym są właśnie zęby. Umożliwiają one łączenie kół w układy. Zęby jednego koła wchodzą we wręby drugiego. W ten sposób jedno koło wprawione w ruch zaczyna obracać drugie, co umożliwia przekazywanie energii mechanicznej. W ten sposób nakręca się np. zegarki mechaniczne. Kształt koła zębatego pozwala też mocować na nich łańcuchy napędowe i dzięki temu przekazywać ruch obrotowy, jak ma to miejsce np. między pedałami roweru a jego tylnym kołem.

Koła zębate w przemyśle

Do branż, które korzystają z kół zębatych, można zaliczyć m.in. budowę maszyn, górnictwo, energetykę, ciepłownictwo czy transport kolejowy i szkutnictwo.  Poza wyżej wymienionymi gałęziami przemysłu koła zębate można znaleźć praktycznie w każdej branży, ponieważ element ten wchodzi w skład mechanizmów wykorzystywanych w maszynach przemysłowych.

Popularność kół zębatych w zastosowaniach przemysłowych wynika z faktu, że części te są wyjątkowo odporne na długą eksploatację i wytężoną pracę. Zapewniają też jej równomierność i płynność, a więc tak pożądaną przewidywalność procesów przemysłowych. Istotny jest również fakt, że koła zębate pracują cicho. Ich prostota jest największym atutem. Jeśli już dojdzie do uszkodzenia koła zębatego – a o to trzeba się naprawdę postarać – wystarczy je wymienić, aby wznowić pracę. Używanie mechanizmów opartych na kołach zębatych łączy więc wydajność, prostotę obsługi i szybkość serwisowania.

śr. ocena 5 / głosów 5